Klima Nasıl Soğutur Hiç Merak Ettiniz mi?

İlk klimanın 30 tonluk bir dev olduğunu biliyor muydunuz?

0
190

Klima

denen süper kurtarıcı, heykeli dikilesi varlık. Yaz aylarının hatta bazen kış aylarının da vazgeçilmezi olan klimaların nasıl çalıştığına, çalışma prensibine geçmeden önce, klimanın ilginç ve devasa tarihine bir göz atalım.

Klimada da Yine Da Vinci İzi

Klima

Klimanın tarihinde de, diğer birçok şeyde olduğu gibi müthiş insan, olağanüstü bilim insanı Leonardo Da Vinci’nin adının geçtiğini biliyor muydunuz? Da Vinci, hizmetinde çalıştığı Milano Dükü’nün süper hassas, kibarcık eşinin odasını soğutmak için su ile çalışan bir sistem geliştirdi. Tarihteki ilk mekanik soğutma çalışması Leonardo Da Vinci’nin bu icadıdır. Fakat bazı standartlara uygun olmadığı sebep gösterilerek, bu icat klimaların deği de fanların atası olarak tarihe geçti.

Klima Patentini İlk Alan Mucit Willis Carrier

Bundan sonra soğutma ve ısıtma işlemini gelirçekleştirmek için birçok bilimadamı çalışmalar yapsa da, 1902’de Willis Carrier kendinden öncekilerin aklına bile gelmeyen bir şey düşündü. Ortam sıcaklığını sabit tutmak. Carrier, ilk girişimini bir matbaanın sürekli değişen sıcaklığını sabit tutmak için gerçekleştirdi ve kısa sürede de muvaffak oldu.

35 Tonluk Dev Ata Klima

Carrier’ın ilk kliması, havayı soğuttuktan sonra sıcaklığı sabit tutan bir sistemi işletiyordu. İnanmakta güçlük çekeceksiniz belki ama Carrier’ın matbaa için icat ettiği ilk klima yaklaşık 35 tonluk dev bir makinaydı. Tıpkı ilk bilgisayarlar gibi, ilk klimalar da bugünkilerin devasa atalarıydı. Hatta bizim atalarımızın da dev olduğu falan söylenir. Zaman geçtikçe herşey küçülüyor demek ki, umarım küçülüp küçülüp kaybolmayız.

Klima’nın Çalışma Temeli Buzdolabı ile Aynı mı?

Klima

Yaz aylarında inanılmaz dualar ettiğimiz klima mucidi Willis Carrier tarafından patenti alınan klima, elbette daha önce soğutucu ürünleri ile Bosch ailesinin imzasını taşır.

Klimanın buzdolabı ile aynı altyapıya sahip olduğunu biliyor musunuz?
Hepimiz klimaları vantilatörlerle özdeş olarak düşünürüz. Oysa klimaların havayı itme özelliği dışında vantilatörlerle hiçbir benzerlikleri yoktur. Zira klima daha karmaşık bir sistemdir ve natürel havanın itilmesinden ziyade kimyasal yöntemlerle soğutulan radyatörlerden hava itilmesi söz konusudur. Hepimizin bildiği gibi klimalarda bir iç, bir de dış ünite vardır. Pencere tipi olanlar haricindeki tüm klimalarda, santral düzeni bu şekildedir. Pencere tipi klimalarda ise, sistem yine aynı olmakla birlikte, dış ve iç ünite tek kasa içerisinde toplanmıştır. Bu yöntemin verimsiz olmasından dolayı modern klimalarda iki parçalı düzen tercih edilmektedir.

Klima

Peki klimanın neden 2 parçası olur.
Söylediğimiz gibi, klima kimyasal yollarla soğutulan radyatörlerin içinde hava geçirerek soğutma prensibi ile çalışır. Radyatörlerin içerisinde ise, içinde likit gazların dolaştığı bakır borular vardır. Likit gazlar, soğumaya ve donmaya meyillidir. Küçük müdahalelerle dahi, örneğin havaya göre 100 kata kadar hızlı soğuyan gazlar vardır. İşte klimanın borularının içerisinde de bunun gibi gazlar varıdr. Her ne kadar hemen hepsi doğa açısından oldukça zararlı olsa da, kontrollü kullanımlarına izin verilmektedir.

Borular içerisinde dolaşan gaz, iç ünitedeki peteklere soğuk biçimde ulaşır. Bunu sağlayan ise, dış ünite üzerinde dönmekte olan fandır. Zira gaz, iç üniteden dış üniteye doğru hareket etmekte, ve dış ünitedeki fan kolayca soğuyabilen gazı basitçe soğutabilmektedir. Bu döngü devam ettiği süre boyunca, dış ünitede soğuyan gaz, iç üniteye borular aracılığı ile gelip, buradaki radyatörü soğutur.

Klima

Radyatörün hemen üzerinde bulunan fan yardımıyla da, soğuk metalin üzerinden hava akışı sağlanarak ortam soğutulur. Yani gördüğümüz gibi hava akışı klimanın küçük bir fonksiyonudur.

1950’den Sonra Klima Evlere Giriyor

Bu tarihe kadar iş yerlerinde ve fabrikalarda kullanılan klima, patenti Du Pont şirketine ait olan ve 1930 yılında Thomas Midgley tarafından geliştirilmeye başlanan Freon Gaz Sistemi sayesinde, 1950’lerden sonra split  klimalar şeklinde evlerde de kullanılmaya başlandı.

Klima Havayı Neden Kurutur?

Klimalar ortamı kurutur. Zira iç ünitenin ortama göre oldukça soğuk olmasından dolayı, ortam nemi iç ünite üzerinde yoğunlaşır ve suya dönüşür. Bu durumda ister istemez ortam nemi azalacaktır. Klimalardan akan su da bu yoğunlaşan ortam nemidir.

Yaz aylarında hayatı yaşanır kılıyor olsa da, klimaların mümkün olduğunca az kullanılması gerekir. Zira ortam nemi belli bir orana kadar gerekli olmakla birlikte, soğuk ortam eklem rahatsızlıkları ve virütik enfeksiyonlara sebep oalbilir.

Leave your vote

0 points
Upvote Downvote

Total votes: 0

Upvotes: 0

Upvotes percentage: 0.000000%

Downvotes: 0

Downvotes percentage: 0.000000%