İlk Hamilelik: İlk Kalp Atışlarından Cinsiyetini Öğrenene Kadar Yaşananlar

İlk Hamilelik: Kesenin İçinde Bebeği Görene Kadar Yaşananlar başlıklı yazımızda, bir bebek sahibi olmaya karar verdiğiniz andan, bebeğinizi gestasyonel kese içinde görünceye kadar yaşayabileceklerinizden, havalarda uçuşan gebelik testlerinden, kafanızda dolaşan bin bir tilkiden bahsetmiştik. Artık bebeğiniz 7 ya da 8 haftalık, bebeğinizi kesenin içinde gördünüz. Şimdi sırada neler var hepberaber görelim.

1Bebeğimin Kalbini Ne Zaman Duyarım

Halk arasında ultrasonla alttan bakmak olarak bilinen transvajinal ultrason ile 6 hafta gibi erken dönemlerde bebeğinizin kalp atışlarını duyabilirsiniz. Ancak bu yöntem birçok gebeyi tedirgin ettiği gibi sizi de tedirgin edecektir. Tıbbi olarak transvajinal ultasonun bebeğinize zarar vermesi söz konusu olmasa da, neredeyse tüm anne adayları bu yöntemden korkar.

Bu yöntemi tercih etmeyecekseniz, karından bakılan ultrason (transabdominal) ile bebeğinizin kalp atışlarını duymanız 8-9. haftalar arasında yapılacak bir ultrasonla mümkün olabilir. Anne adayının kilolu olması, bu süreyi bir hafta kadat daha geciktirebilir. Ancak bebeğinizin kalp atışlarını net olarak 10-12. haftalar arasında dinleyebilirsiniz.

Gebelik haftanızı hesaplamak için aşağıdaki aracı kullanabilirsiniz. Normal gebeliklerde sadece son adet tarihinizi girmeniz yeterlidir. Normal hamilelik dışı durumlar için lütfen önce heseplama yönteminin belirlenebilmesi için uygun seçimi yapın.

2Ya Hiç Duyamazsam

 

Bebeğinin kalp sesini duyamayan anneler de lütfen üzülmesinler, zira kalp atışı hiç başlamayan bir bebek, yüzde 99 ihtimalle, doğsa bile hayatını hiçbir zaman tek başına yürütemeyecek kadar sağlıksızdır ve böyle bir bebeği dünyaya getirmek ise ona yapılacak en büyük kötülüktür. Daha önceki yazımızda da bahsettiğimiz gibi, hepimiz insanız ve hayat bir var bir yok, ardımızda kendine bakamayacak bir birey bırakmayı asla istemeyiz. Bu nedenle doğal seleksiyonun sonuçlarını kabul etmeli ve sağlıklı bir bebek sahibi olabileceğimizi aklımızdan çıkarmadan hayatımıza devam etmeliyiz.

Üst üste üç defa yaşanan erken dönem düşüklerde ise bir kadın doğum uzmanından yardım almak ve gerekirse tedavi olmak gerekebilir.

3Bebeğimin Kalp Sesini de Duydum Artık Bir Oh Diyebilir miyim?

Bizce diyebilirsiniz tabii ki ama anne adayları içlerinde büyüttükleri bebekleri için araştırmaktan, sorular sormaktan, internetin altını üstüne getirmekten büyük zevk alırlar hatta zevk almasalar bile bunu yapmadıklarında bebeklerinin gelişimini takip etmediklerini düşünüp, vicdan azabı duyup araştırmaya, okumaya istemsiz devam ederler. Okudukça, öğrendikçe de endişeler katlanarak çoğalır. Bebeğinizin kalp atışlarını duyduğunuz 8-9. haftalar civarında, doktorunuz sizden bazı tetkikler isteyecektir.

4Gereksiz Endişelere Kapılmamak İçin Sadece Doktorunuzun İstediği Tetkikleri Yaptırın

Doktorunuz kan değerlerinizin ne durumda olduğuna bakmak için sizden bazı tetkikler ister. Burada sizi uyarmamız gereken bir nokta var, doktorunuz sizden hangi tetkikleri istediyse o tetkikleri yaptırın ve tahlil sonuçlarını internet üzerinden değerlendirmeyin. Laboratuvarda çalışan akrabası olan bazı anne adayları, şanslı olduklarını düşünseler de, tanıdıklarının “kan vermeye verdin, her şeyine bakalım bari” şeklindeki kıyakları yüzünden zor günler yaşayabiliyorlar. Çünkü tahlil sonuçlarındaki normal değerler ve sınırlar, hamile olmayan insanlar için belirlenmiş değerlerdir ve hamile iken kan değerleri daha farklı yorumlanır. Bunu da ancak bir kadın doğum uzmanı yapabilir. Yani hamile olduğunuz için tavan yapan kolesterol değerleri, ya da çok yüksek gelen sedimantasyon sonuçları, tiroid değerleri bir anda panik olmanıza neden olabilir. Bunlar gebelikte tamamen normaldir.

Bu gereksiz endişelere kapılmamak için, doktorunuzun istediği tetkikler dışında tetkik yaptırmamalı ve sonuçları kendi kendinize, internetten bakarak ya da laboratuvardaki tanıdığınız vasıtasıyla değerlendirmemelisiniz. Bırakın doktorunuz işini yapsın, siz sadece bebeğinizi büyütün.

Tetkikler haricinde, bu haftalarda doktorunuz ultrason ile bebeğiniz üzerinde bazı ölçümler yapar. Bu ölçümlerin hamileliğin erken dönemlerinde yapılması, doğum zamanının doğru belirlenmesi için önemlidir. Peki bu ölçümler nedir ve nasıl kullanılır?

5Ultrason Çıktısında Yazanlar Ne Anlama Gelir?

Doktorunuzun size verdiği ultrason çıktısında LMP, GA ve CRL gibi terimler görürsünüz. Bu terimlerin anlamları şöyledir:

LMP (Last Mesturation Period): Son Adet Tarihi

GA (Gestational Age): Gebelik Yaşı – Bebeğin kaç haftalık olduğu

Bazı hamilelerde son adet tarihini yanlış hatırlamalarından ya da yumurtlama zamanlarının olması gereken zamandan farklı olması nedeniyle, ultrason ölçümlerine göre hesaplanan gebelik yaşı (GA – AUA) ile son adet tarihine göre hesaplanan gebelik yaşı (GA – LMP) farklılık gösterebilir. Bu gibi durumlarda bebeğin gelişimi normal seyrinde gidiyorsa, gebelik yaşı ultrason ölçümlerine göre düzenlenir ve beklenen doğum tarihi (EDB ya da EDD) buna göre belirlenir. Yani son adet tarihinizi hatırlayamıyorsanız paniğe kapılmayın, doktorunuz gerekli ölçümleri yapacak ve birkaç hafta içerisinde size beklenen doğum tarihinizin ne zaman olduğunu söyleyecek. Bazı ultrason çıktılarında hem anne adayının belirttiği son adet tarihine göre belirlenen doğum zamanı (EDD – LMP) hem de ultrason ölçümlerine göre belirlenen doğum zamanı (EDD – AUA ya da EDD – CRL) yazar. Bu durumda doktorunuza hangisinin gerçek doğum zamanı olduğunu sorabilirsiniz ki genellikle birbirinden çok da uzak zamanlar değillerdir.

CRL ise bebeğinizin baş-popo mesafesidir. Yani gebeliğin 20. Haftasına kadar yapılan boy ölçümlerine bacaklar dahil değildir. Bazı kaynaklarda fetusun tahmini toplam uzunluğunu veren hesaplayıcılar da mevcuttur. Bu hesaplayıcıları kullanmamanızı öneririz ama denk gelirseniz, bu uzunluğun sizin ultrason çıktınızda yazan uzunluk olmadığını bilin ve “ne kadar da kısa acaba bir sorun mu var” diye düşünüp kendinizi strese sokmayın.

Bazı ultrason çıktılarında GA yerine W görebilirsiniz. Bu da bebeğinizin kaç haftalık olduğunu gösterir. Örneğin W: 8w 3d gibi. 8w (8 week yani 8 hafta) ve 3d (3 day yani 3 gün) yani buna göre bebeğiniz 8 hafta 3 günlük oluyor.

20 haftadan sonra ise ölçümler farklılaşır. Şimdilik bunları bilmeniz gerekmez. Daha sonraki yazılarımızda ise FL, HC, AC, AD gibi terimlerden bahsetmeyi planlıyoruz.

6Gebeliğin Bu 9. Haftasından Sonra Şunlara Dikkat Edin

Uzun süre dizlerinizin arkasını bir yere dayayarak oturmayın. Masa başında çalışıyorsanız, iki saatte bir 10 dakika dolaşın ve otururken sandalyenizin bacaklarınızın arkasını kesmemesine dikkat edin.  Bu dolaşımınızı zayıflatacağı için özellikle ayaklarda olmak üzere tüm vücutta yaygın ödeme neden olur.

Bu haftalardan sonra artık her hafta belirli bir miktar kilo alacaksınız. Aldığınız kiloların kalıcı yağ depolarına dönüşmesini istemiyorsanız, besleyici olmayan yüksek kalorili gıdalarsan uzak durun. İki kişilik yemeyin, “sen iki canlısın iki kişilik yemen lazım” diyenleri dinlemeyin. İhtiyacınız artmış da olsa iki kişilik kadar artmaz emin olun. Dengeli et, tavuk, balık, sebze ve meyve yiyin ve ekmekten, şekerden, tuzdan ve hamur işlerinden uzak durun.

İkili test zamanlarının yaklaştığını bir yere not edin ki yaptırmayı unutmayın. İkili test 11-14. hamilelik haftaları arasında yapılır ve Down Sendromu Testi olarak da bilinir. Yaptırılması tavsiye edilir.

NOT: İkili ve üçlü testlerde hesaplanan olasılıktır kesin sonuç değildir. İkili test sonuçlarına göre yüksek down sendromu riski bulunan gebeliklerden normal bebekler dünyaya gelebildiği gibi, hiçbir risk bulunmamasına rağmen down sendromu ile doğan bebeklerde vardır. Ancak riskin çok yüksek olduğu durumlarda durum uzmanla görüşülmeli ve aile içinde de durum değerlendirildiktem sonra gebeliğin devam ettirip ettirilmeyeceğine karar verilmelidir.

Bir not daha: Karışan kan örnekleri sonucunda gebeliği normal olmasına rağmen yüksek riskli raporu alan anne adayları da vardır. Bu nedenle bu gibi durumlarda testi tekrarlatmanız, sonucun güvenilirliği açısından doğru bir harejet olacaktır. Asla tek bir testin sonucuna güvenmeyin.

Bol su için. Günde en az 2 litre (8 bardak) su içmelisiniz. Su içmeyi unutan bir insansanız, setler halinde içebilirsinşz. Programlı bir şekilde her seferinde yarım litre veya daha fazla içebilirsiniz mesela. Tek seferde çok fazla su içemiyorsanız, yanınızda yarım litrelik pet şişelerden bulundurun ve yudum yudum için. Meyve suları ile de almanız gereken sıvıyı alırsınjz ancak beraberinde şeker de alırsınız ve şeker kilo demektir.

7Bebeğiniz 11 Haftalık Oldu ve Artık Sizi Duyabiliyor

Evet bebeğiniz büyüyor, kulak zarı oluştu ve artık sizi duyabiliyor, onunla konuşmaya başlayabilirsiniz. Bu haftadan sonra İkili Test için doktorunuzdan bir randevu alabilirsiniz. 14. Haftanın sonuna kadar yaptırmadığınız taktirde daha sonra yaptıramayacağınız için unutmamaya özen gösterin. Sizden birkaç tüp kan alınacak ve inceleme için gönderilecek. Bir hafta sonra sonucu doktorunuzdan öğrenebilirsiniz.

Bebeğiniz 12 haftalık olduğunda, ultrasona girerseniz parmağını emdiğini görebilirsiniz 🙂 Sizin de karnınız artık yavaş yavaş belirginleşecektir. Hamilelik dolayısıyla artan gaz nedeniyle karnınız olduğundan daha büyük olabilir. Bu durum 13. Haftadan sonra büyük ölçüde azalır. Hatta bazı durumlarda karnınız 8 haftalıkken olduğundan daha küçük olabilir. Hemen endişelenmeyin. Gazınız azalmış ve karnınız olması gereken boyutuna dönmüştür. Sabah daha düz, uyku zamanı yaklaştıkça kocaman bir karın da klasik hamilelik şişkinliğidir diyebiliriz.

8Bulantılar Azalmaya Başlıyor

13.haftadan sonra varsa bulantılarınız da azalmaya başlar ve 16 hafta civarında bitmesi beklenir. Bazı anne adaylarında bulantı birkaç hafta daha aynı şiddette devam edebileceği gibi bazı daha ağır seyreden bir gebelik bulantısı durumu olan Hiperemezis Gravidarum durumunda ise bulantılar nadir de olsa tüm hamilelik boyunca sürebilir. Bu durum, şiddetli sıvı kaybına neden oluyorsa, hastanede bakım gerekebilir.

Endişelenmeyin nadir görülen bir durumdur ve bebekle ya da bebeğin sağlığının bozuk olması ile hiçbir alakası yoktur. Hiperemezis Gravidarum yaşıyorsanız, sabırlı olun ve sayılı günlerin geçip gideceğini, bebeğinizi kucağınıza aldığınızda hepsini unutacağınızı ve hatta yaşadığınız tüm bu sıkıntılı günleri unutup bir bebiş daha yapmak isteyeceğinizi düşünün.

9Ve Nihayet 2. Trimesterdesiniz ve Hamilelik Yorgunluğunuz Geçiyor

İkinci trimester, hamilelik sürecinin ikinci 3 ayıdır. 14. Hafta ile başlar. Şu ana kadar hissettiğiniz yorgunluk 14.hafta ile genellikle bir anda kaybolur. Bazı anne adaylarında ise, bir süre daha devam edebilir. Halen yorgun hissediyorsanız, vücudunuza istediğini vermeli ve dinlenmelisiniz.

Hamilelik sürecinin başından beri belirttiğimiz gibi bol su içmeyi ihmal etmemelisiniz. Bebeğiniz büyüdükçe amniyon sıvısının miktarı da artacak ve bu sıvının yeterli derecede artması ise sizin yeterince sıvı almanıza bağlı.

Not: İlerleyen zamanlarda, amniyon sıvısının aşırı azlığı, kordon dolanması gibi tehlikelere neden olabildiğinden, bol bol su içmelisiniz. Bol su içmeniz, karnınız büyüdükçe oluşabilecek mide yanması şikayetinin de daha katlanılabilir seviyelere indirir. Bu yanma şikayeti, büyüyen rahim mideyi yukarı ittiği için mide içeriğinin yemek borusuna geçişi kolaylaştığından meydana gelir. Sık görülen bir hamilelik şikayetidir. Eskiler bebeğin saçı uzuyor derler ancak doğruluğu hakkında fikir yürütmek pek de mümkün görünmüyor.

10Vee Bebeğinizin Cinsiyetini Öğreniyorsunuz

 

13.haftada kesin olmasa da, genital tüberkülün konumlanma şekline bakılarak tahmin edilen cinsiyet, 15. haftanın sonlarına doğru (eğer bebeğiniz bacak arasını saklayarak sizi biraz daha meraklandırmak istemiyorsa) kesin olarak belli olur. Artık bir prensesiniz mi olacak yoksa bir prens annesi mi olacaksınız biliyorsunuz ve bu harika bir duygu.

Cinsiyetin öğrenilmesi ile birlikte anne ile bebek arasındaki bağın güçlenmesi de sanırız bebeğin somut olarak imajine edilebilmesinden kaynaklanıyor.

Bebeğiniz için önemli tarihleri hesaplayabileceğiniz Dr. Kağan Kocatepe tarafından hazırlanmış olan form için Hamilelik Dönüm Noktası Tarihleri Hesaplayıcı‘ya tıklayın

İlerleyen haftalar ile ilgili yazılarımız da ilerleyen haftalarda gelecek…