Demir Eksikliği Anemisi Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Demir eksikliği ile yaşamak yaşam kalitenizin düşmesine ve organlarda harabiyete neden olur. Belirtilerini bilirseniz, tedavi için başvurma şansınız da artacaktır.

0
49

Demir eksikliği anemisi maalesef ki gerekli hassasiyetle yaklaşılmayan, aslında teşhisi ve tedavisi oldukça kolay olan bir hastalıktır. Ancak ihmal edildiğinde, organ sistemlerinde geri dönüşü olmayan hasarlara neden olur. Peki nedir halk arasında kansızlık olarak bilinen demir eksikliği anemisi? Demir vücudumuz için neden bu kadar önemlidir. Eksikliği nasıl tespit edilir ve nelere sebep olur? Kansızlık hangi belirtilerle kendini gösterir. Tedavisinde hangi yöntemler kullanılır? Merak edilen tüm bu soruların cevabını yazımızın devamında bulabileceksiniz.

Demir Eksikliği Nedir?

Demir eksikliği, vücudun demire olan ihtiyacının artması veya gıdalardan alınan demirin vücut tarafından olması gerektiği gibi işlenememesi ya da vücuda yeteri miktarda demir alınmasına rağmen, vücuttaki demir yıkım hızının daha yüksek olmasından kaynaklanan bir durumdur.

Demirin Kan ile İlişkisi Nedir?

Demir eksikliği hemoglobin

Demir elementi, kanda oksijenin akciğerlerden dokulara ve organlara, organlardaki karbondioksitin de tekrar akciğerlere taşınmasını sağlayan alyuvar yani kırmızı kan hücresi denen kan bileşeninin üretilmesinde, alyuvarın şişkin şeklinin korunmasında ve akciğerlerden alınan oksijenin alyuvara bağlanmasında kullanılır. Yani her nefes alıp verdiğimizde aldığımız oksijenin organlarımıza ulaşması için gereken alyuvarların üretilebilmesi için demir gereklidir. Demir alyuvarlardaki hemoglobin adlı taşıyıcı proteinin temel taşıdır. Hemoglobinin “hem” kısmını demir oluşturur. Ayrıca nefesle aldığımız oksijen alyuvarlardaki hemoglobinin yapısında bulunan demir elementine bağlanır. Demir eksikliği olduğunda ise, ne kadar fazla oksijen alırsak alalım, aldığımız oksijen bağlanacağı yeterince demiri bulamaz ve kullanılmadan dışarı atılır.

Oksijenin Azlığı Neden Bu Kadar Önemlidir?

Organlarınıza ve dokularınıza yeterince oksijen gitmediğinde, organlar vücudun gerekli işlevlerini yerine getiremez çünkü gerekli işlemleri yapabilmesi için gereken tepkimelerde kullanacağı oksijen eksiktir. Bir süre görevini yerine getiremeyen organlarda zayıflamalar baş gösterir. Ayrıca beyine de yeterli oksijen gitmeyeceğinden mental faaliyetler de zayıflar.

Demir Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

Demir eksikliği belirtileri

Alyuvar üretiminde kullanılan demir miktarının yeterli olmaması alyuvar üretimini negatif yönde etkileyerek hücre sayısının azalmasına yol açar. Azalan hücre sayısıyla birlikte organlara ve diğer dokulara kanla birlikte taşınan oksijen miktarı da azalacağından, organlarda da bozulmalar baş gösterir ki bu da organların fonksiyonlarını yerine getiremediğinin göstergesidir.

Demir eksikliğinin azalan kan hücresi sayısıyla paralellik gösterdiğini söylemiştik. İşte bu azalan alyuvar (kırmızı kan hücresi) sayısının miktarına bağlı olarak demir eksikliğinin belirtileri değişmektedir. Bir bireyin vücudunun gereksinim duyduğu demir miktarı olması gerekenin çok altında olduğunda belirtiler de o oranda şiddetli olacaktır.

Demir eksikliği belirtileri şunlardır;

  • Halsizliktir (Yorgunluk, sebepsiz halsizlik, kişinin günlük aktiviteleri yaparken gösterdiği enerjide azalma demir eksikliğinin başlıca belirtisidir)
  • Sinirli olma hali
  • Konsantrasyonda bozulma
  • Demir eksikliğinin direkt olarak kırmızı kan hücrelerinin azalmasıyla ilgili olması sebebiyle, solgun cilt (Bu solgunluk kişinin cildinde gözlenebileceği gibi, diş eti, göz kapaklarının iç kısımlarında ve ağız içinde de gözlenebilir)
  • Normalden daha az kırmızı olan dudaklar
  • Dilde kızarma ve kabarcıkların oluşması
  • Avuç içlerinde solukluk
  • Çarpıntı
  • Baş dönmesi
  • Nefes darlığı
  • Aşırı üşüme
  • Sık hastalanma
  • İştahsızlık

Bulantı  görülebilir.

Özellikle çocuklarda demir eksikliği büyüme ve gelişmeye olumsuz etki edeceği için hassasiyetle takip edilmesi gereken bir durumdur. Çocuklardaki demir eksikliğinin en büyük belirtilerinden biri fiziksel aktivitelerde azalmadır. Algılama ve öğrenme fonksiyonlarının azalmasıyla birlikte çocuğun okul başarısında da düşüş görülebilir.

Ayrıca süt çocukluğu döneminde sıkça görülen demir eksikliği anemisi nedeni ile bebeklerde konuşma ve yürüme gecikebilir ve öğrenme kabiliyeti oldukça düşer.

Demir Eksikliği Sadece Yeterli Demir Alınmadığında mı Olur?

Hayır. Demirin yeteri derecede alındığı bazı durumlarda da demir eksikliği anemisi görülebilir. Bu durumlara;

  • Alyuvar yıkımının arttığı Orak Hücreli Anemi Hastalığı
  • Ailesel Akdeniz Ateşi
  • Bazı böbrek hastalıkları nedeniyle idrarla kan kaybı
  • Kolon kanserine bağlı olarak dışkıyla kan kaybı
  • İç kanama
  • Gebelik

Alınan demirin yeterince emilememesine neden olan bazı bağışıklık sistemi hastalıkları örnek verilebilir.

Ayrıca kalsiyumun demir emilimini azalttığı da bilinmektedir. Bu şu anlama gelir, mesela siz çocuğunuza demir takviyesi olarak pekmezi süt ile birlikte veriyorsanız, sütteki kalsiyum pekmezdeki demirin yeterince emilememesine neden olur. Tamamen engellemez ancak emilimi azaltır. Emilimin istenen düzeyde olması için demir takviyesinin, demirin emilimini artıran C vitamini içeren içecekler ve yiyeceklerle birlikte verilmesi daha doğru bir seçim olacaktır. Ancak çocuk süt olmadan pekmez tüketemiyorsa, sütle verilmesinde çok büyük bir sakınca yoktur. Diğer öğünlerde alınan dengeli besinlerle eksik giderikebilir.

Ayrıca demir içeren damlalar, şuruplar ve tabletler gibi demir preparatları kullanılırken, 4 saat öncesinde ve sonrasında süt, yoğurt gibi kalsiyum içeren gıdaların alınmaması önerilir.

Demir Eksikliği Nasıl Teşhis Edilir?

Demir eksikliği belirtilerinden bir ya da birkaçını yaşadığınızı düşünüyorsanız, doktorunuzdan tam kan sayımı yapılmasını isteyebilirsiniz. Tam kan sayımı ile bakılan hemoglobin miktarı ile demir eksikliği yaşayıp yaşamadığınız anlaşılabilir.

Normal hemoglobin miktarı yetişkinlerde, hamilelerde ve çocuklarda yaşıyla bağlantılo olarak farklılık gösterir. Bu nedenle tetkik sonuçlarını kendi kendinize değerlendirmek yerine doktorunuza güvenmeniz ve doktorunuzun tavsiyeleri doğrultusunda hayatınızı planlamanız uygun davranış olacaktır.

Yaşam kalitesini bu kadar olumsuz etkileyen demir eksikliği oldukça kolay teşhis edilebilen ve arkasında yatan daha önemlş bir neden yoksa tedavisi de bir o kadar kolay olan bir durumdur. Belirtileri değerlendirdiğinizde, demir eksikliğinizin olduğunu düşünüyorsanız basit bir kan verme işlemiyle hastalığınızdan emin olup doktorunuzun önereceği tedaviyle yaşam kalitenizi artırabilirsiniz.

Demir eksikliği anemisi ile ilgili buradaki entry’ı da okuyabilirsiniz

Leave your vote

0 points
Upvote Downvote

Total votes: 0

Upvotes: 0

Upvotes percentage: 0.000000%

Downvotes: 0

Downvotes percentage: 0.000000%